Kunst en kunst, knutselwerk

Fenster, Middelheimmuseum Antwerpen

Pot mosselen, Marcel Broodthaers

Kunst is geboren samen met de creativiteit van de mens. Toen nog holbewoners. Sinds de Renaissance zetten de artiesten hun naam onder, achter boven hun werk. Met de bedoeling het tot hun 'eigendom' of creatie te maken. Zij zijn de auteurs, het recht als auteur is een recht geworden met Hoofdletter, en waar iets minder plicht aan kleeft. 

Vanaf dan wordt het kunstwerk met een aanzienlijk bedrag gevaloriseerd. Er kwamen zelfs vakbonden voor kunstenaars uit de grond gerezen. Een bewijs dat de wereld er sinds de Middeleeuwen niet op vooruitgegaan is, want deze vakbonden bestaan niet meer, tenzij Sabam.

Subidies: dood of innoveert ?

Smak, mosselpot van Broothaerts

Subsidies is een kapitaaloverdracht van de overheid naar de aanvrager. Deze aanvrager kan zeer uiteenlopend zijn, maar als gemene factor speelt wel het 'algemeen belang'. Subsidies verlaagt de kostprijs van activiteiten. Als deze activiteiten ten goede komen aan het algemeen belang, is de staat, de overheid en de bevolking hierbij geholpen.
Toch zijn er ook tegenstanders van subsidies. Zij voeren aan dat bij de gesubsidieerde activiteiten vaak een groter risico wordt genomen en niet echt naar de brede basis van het publiek wordt gekeken. Het subsidiesysteem is soms onzeker qua uitkomst en vaak langdurig qua termijnen. Zoals kunst die de maatschappij kan veranderen. Dat gaat over generaties, en is onzeker. Juist daarom, zeggen voorstanders, is subsidies belangrijk. Commercieel kan men de uitkomst niet meten, daarom moet er maatschappelijk een risico worden genomen en dat zijn dan de subsidies.

Subsidies hebben ook een ommezijde. Het zou de onafhankelijkheid van de activiteiten kunnen beperken. Flexibiliteit en onafhankelijkheid heb je pas als je financieel onafhankelijk bent. Subsidies begrensen je vrijheid. Terwijl subsidies, zo zeggen voorstanders, juist de flexibiliteit verscherpen en de vrijheid van de activiteiten loskoppelt van commerciele wetten.
De uitvoer van subsidies verschilt bij elke regering. Ofwel op cultuur, onderwijs, dan weer op ondernemersklimaat.
Subsidies, daar zijn voor- en tegenstanders over eens, betekent een voordeel voor de ontvanger. Constructieve en innoverende plannen zijn daarom van groot belang. Als er subsidies naar een ondernemersklimaat gaan, kan deze ondernemerswereld de meerwaarde terugschenken door een grotere culturele sponsoring te organiseren.

Wat wel in de subsidiebijbel zou moeten staan: geef kans aan diegene die het commercieel nooit kunnen halen en toch een meerwaarde geven aan onze samenleving.

MAF, is kunst

Mestizo Arts Festival (MAF*) 2012, toe aan haar zesde editie, heeft het dit jaar over DAS KAPITAL. Europa is immers in crisis en zo ook de kunstensector. Maar the show must go on en dat is zowel zichtbaar in de creaties als tijdens het creatieproces. ‘MAF Das Kapital’ schotelt een verrassend programma voor waarin gefocust wordt op de verschillende strategieën om kunst te creëren, óók, en vooral, tijdens de crisis!

Hét kapitaal van MAF: de artiesten!

Voor “Das Kapital” volgen we de relevante theorie van Pierre Bourdieu. De relatie tussen kunst en de nood aan economisch kapitaal is bekend: zonder financiële middelen is het moeilijk en vaak zelfs onmogelijk te produceren. Minder bekend is het belang en de waarde van sociaal en cultureel kapitaal. Ook deze vormen van kapitaal spelen een belangrijke rol in de wijze waarop een maker of een gezelschap het kunstenveld betreedt. Elke speler in het veld krijgt bovendien ook nog eens een positie toebedeeld naargelang de waarde van zijn symbolisch kapitaal. Aan de hand van cases worden deze verschillende vormen van kapitaal en hun wisselwerkingen toegelicht tijdens de ronde tafels op 25.10.

meer info

Kent u iets van kunst?

Eerst exposeerde ze in het MOMA daarna in het Centre Pompidou, een dame die kunst ademt en kunst verpersoonlijkt. Ze weet niets van chemie en fysica en vraagt zich af of het wel opportuun is dat de kunstwereld de laatste decennia zo benadrukt dat iedereen iets van kunst moet weten. Nu zit ze terug thuis in Buenos Aires, de stad die dit jaar Boekenhoofdstad van de wereld is. De correspondente van de kunst, de kunstige correspondente die niet schrijft wel communiceert. Haar brieven getuigen waarheden en leugens die we zelf mogen uitvinden en ontdekken in haar grafische tekens. Het is geen geheime taal, het is geen zelf uitgevonden taal, het is communiceren door grafische vormen met de mensen die willen kijken en lezen. Dat zegt ze zelf over haar stencils.  Mirtha Dermisache woont in Recoleta, centrum Buenos Aires, maar is niet veel thuis. Zeker haar werk reist van het ene land naar het andere. "Ik zelf zeg niets, mijn werk spreekt, het is aan jullie om te lezen ... of niet." zegt ze. Ze werkt meestal met de rotring, in zwart/wit. Ook wel met zwarte zachte potloden. Het lijken letters maar het zijn er geen, heet lijken woorden maar ook dat is een verzinsel. "Ik zeg niets, ik schrijf en het wordt literatuur als iemand wil lezen." De bezoekers van de tentoonstelling, gelijk waar in de wereld, blijven zoeken naar een zin, de zin. Ze komen dichter, nemen afstand, draaien hun hoofd van links naar rechts, vernauwen hun ogen, in de hoop iets essentieels te zien. "Ik zeg niets, ik ben wel nieuwsgierig wat ze van mijn werk zeggen, wat mijn werk hen zegt."
Toen ik jong was, ging naar de kunstschool van het museum van Schone Kunsten in Buenos Aires, tekenen was mijn liefde. In mijn vrije tijd schreef ik veel. Tot plots die twee elkaar vonden en ik gewillig in hun voetspoor stapte. Ik zag de chinese tekens in boeken en in chinese restaurants in de stad als ik klein was, ik vond dat zo mooi. Je kon er vanalles in ontdekken: een huisje, een boom, een zon, een wandelende vrouw, een rivier... En zo zijn mijn grafische brieven geboren. Ik heb echt geen boodschap aan de mensen, zij geven mij hun boodschap. Dat is voor mij pure kunst." Het valt Mirtha op dat vooral mensen die weinig van kunst kennen in de elitaire betekenis, haar de mooiste en diepste boodschappen doorgeven via haar grafisch gekrabbel.
"Het is vaak een verademing dat we er niets van begrijpen. Dat er in een boodschap geen letterlijke boodschap zit, is een bevrijding. Het is net als chemie of wiskunde, daar begrijp ik niets van, het zegt me niets, maar ik heb wel bewondering voor de mensen die er grootse dingen mee kunnen doen. Voor mij is een berekening van Einstein met al die onbegrijpelijke tekens, pure kunst."
Het monument dat Buenos Aires heeft gemaakt voor Wereldboekenhoofdstad is de toren van Babel vol boeken in allemaal verschillende talen, dat is schitterend. Dit monument brengt een prachtige boodschap over en toch begrijpen we niet veel van de Russische, Chinese, Japanse, Nederlandse, Duitse, Roemeense, Jiddische boeken die er tussen zitten. De boodschap komt wel over. Dat is kunst, daarvoor moet je er niets van begrijpen en toch weet je."