De euro is de euro niet

Voormalig Europees Commissievoorzitter Jacques Delors is tegelijk het levende geheugen en een bewaker van de Europese koers richting een almaar nauwere samenwerking tussen de volkeren. 
Maar Delors (86) maakt zich zorgen over de toekomst, nu blijkt dat zijn Europese medeburgers er niet in slagen de uitdagingen het hoofd te bieden van een wereld waarvan het Oude Continent niet langer het zwaartepunt is.

“Ik heb altijd gezegd dat een economische en monetaire unie niet volstond om het politieke Europa uit te bouwen”, zegt Delors. “Ik heb voorgesteld om naast de monetaire pijler een pact te sluiten voor een gecoördineerde aanpak van het economisch beleid, dat bezield zou worden door de Europese Commissie. In 1997 heb ik, als eenvoudige militant, een project in die zin ingediend. Er is niets mee gebeurd. Geen enkel land was bereid soevereiniteit op te geven. Was dat pact er gekomen, dan hadden de regeringen enkele jaren later wel gemerkt dat de Griekse statistieken niet juist waren en dat de openbare en de privéschuldenlast gevaarlijk opliep in Spanje, Ierland enzovoort. De huidige crisis van de euro is de schuld van de lidstaten, niet van Brussel.” 
lees meer

De euro en dollar eten aan dezelfde tafel

Van Rompuy praatte met Obama over de crisis in de eurozone. De VS is er zich van bewust dat een oplossing voor de euro van groot economisch belang is, ook eigen belang. Van Rompuy, Karel de Gucht als eurocommisaris voor Handel en José Barroso praatte gisteren met Obama over bilaterale hulp voor de euro. De europese economie is voor de Verenigde Staten heel belangrijk om jobs te behouden en te  creëren, zei de Amerikaanse president. De crisis is volgens Van Rompuy niet alleen economisch of financieel, ook is het een identiteitscrisis van de euro, een nieuwe munt die zijn plaats zoekt in de globale economie. Het vertrouwen in deze munt is nog niet sterk genoeg, daar zijn de europese commissarissen zich van bewust. Een teken geven van financiele stabiliteit is in deze crisis ook moeilijk. Daarom willen ze van Obama een signaal dat de VS de Euro vertrouwt.
Ook de VS zit in een moeilijk parket, maar niemand twijfelt over het voortbestaan van de dollar. Als deze munt een knipoog van vertrouwen kan geven aan zijn europese 'zuster' munt, dan halen de ratingsbureaus waarschijnlijk de hete adem uit de nek van Brussel.

De VS en de EU gaan intussen een werkgroep oprichten die op zoek moet naar beleidsdomeinen en maatregelen die de handelsstromen en investeringen tussen de VS en Europa kunnen maximaliseren.
Eurocommissaris voor Handel Karel De Gucht, naast Van Rompuy de tweede Belg die bij Obama aan tafel zat, zal namens Europa die werkgroep leiden. (Belga/EE)

Diversiteit in geld

“Complementaire munten zijn de toekomst. De conventionele ideeën om onze economieën te redden, raken op.” (Bernard Lietaer, monetair architect)

Bernard Lietaer is een van de architecten van de Euro. Deze economist draait zijn hand niet om om onconventionele theorieën aan de man te brengen. Hij sprak enkele weken geleden in de Antwerpse Opera voor een volle zaal. Zijn uitkomst voor de crisis is simpel: "We hebben meer geld nodig, en daarvoor moeten we aan diversiteit denken." Dat eerste wisten we al. Maar waar halen we het vandaan? Gewoon van de drukpers, is de oplossing van Lietaer.
Hij noemt het een uitdaging voor de financiële wereld. Banken en aandelenmarkten kreunen onder de crisis, Griekenland staat op de rand van het failliet en de euro beleeft een heuse systeemcrisis.

Geld is niets nieuws in ons leven, het rolt elke dag door onze vingers, elk moment van de dag staan we erbij stil: maar wat weten we ECHT af van geld? Hoe werkt het, wat gebeurt er als we minder kopen?


Geld is de spil van onze samenleving, en dit wereldwijd. Als we aan geld denken, zien we de bankbiljetten voor onze ogen rollen. Wat houden die stukjes papier in? 'Verpakte schuld' zegt Lietaer. Het is een weerspiegeling van ons nationaal krediet, de relatie tussen reserve en schuld. Sinds het ontstaan van deze biljet (17de eeuw) hebben we een opeenvolging van crisissen gehad die onvermijdelijk verbonden zijn met een nationale munt.

Patacon, 'officieel namaak'geld van de provincie Buenos Aires

Officiele Argentijnse peso

"Alle systemen zijn instabiel, ook het economische, zeker als het teert op een monocultuur". De nationale munt, zoals bijvoorbeeld de dollar en de euro zijn zeker monoculturen en daardoor instabiel. Als we meer diversiteit in de munten brengen, kunnen we de crisis met flexibiliteit opvangen. "We moeten verschillende munten maken, naargelang het doel van het geld: sociaal geld, opvoedkundig geld, industrieel geld, commercieel geld." Wat Lietaer voorstelt heeft zijn nut reeds bewezen en dit in Argentinië. In het hevigst van de crisisjaren, 2002-2003, gaven locale provincies hun eigen munt uit, daar betaalde ze infrastructuur mee, hun staatsbediendes, scholen en zo meer. Het was een munt met beperkte vervaldatum, geld dat plaatselijk moest rollen. Men kon het verdienen door gemeenschapswerk : hospitalen, scholen, infrastructuur en men kon het uitgeven voor beperkte doeleinden: % van de supermarktfactuur, % van je belastingen, % medicatie oa.

lecop, ter vervanging van de argentijnse peso

Lietaer stelt een diversiteit voor van munten, lokale munten die een beperkte slagkracht hebben. Het lijkt een beetje op onze sociale 'cheques': maaltijd-, schoonmaak- en klusjescheques. Dit is ook geld dat geen geld is en waarmee men een deel van de belastingen op arbeid kan betalen, zonder er een euro voor neer te leggen. Uiteraard moet je deze cheques wel in euro's betalen, maar er zit een belastingkorting op. Op die manier wil Lietaer lokale munten invoeren. De staat betaalt je met een munt die enkel voor de locale markt geldig is, voor een korte termijn, het moet rollen en men kan beperkte diensten mee betalen, zoals levensmiddelen, een % van je belastingen, lokale boetes enz.
In Argentinië voerde ze dit systeem in , in de crisisjaren 2002-2003. Dit voor een korte tijd, op het moment dat de crisis dodelijk was: er werd bijna geen nationale munt uitgegeven die niet 100 keer omgedraaid was, het geld rolde niet meer, en dat is dodelijk voor elke crisis. De staat betaalde toen zijn werknemers met de Patacon, de Argentino en de Lecop, al naargelang in welke provincie je werkte. Dit geld kon alleen plaatselijk worden uitgegeven voor bepaalde dingen. De factuur in je supermarkt kon je tot 35% betalen met de Patacon, je belastingen 25%, medicatie 90% enzo. Dit hield in dat de Argentijnse pesos even gespaard bleef, en de lokale regeringen in de provincies terug op adem konden komen. Het leek de redactie in die tijd een beetje op monopolie spelen, maar het blijkt dus een goed werkend economische oplossing te zijn.


Die Argentijnen zijn nog zo gek niet....soms.