vrijdag 8 januari 2016

Djingel-djangel












Een term die mijn vader vaak gebruikte om muziek van Amerikaanse makelij te duiden, waar zijn kinderen als 'beesten' op rondsprongen. Wist ik veel dat ik hem toen met een echte Django kon weerleggen dat die Amerikaanse muziek eigenlijk van eigen bodem kwam. Django Reinhardt werd geboren in een zigeunerkamp in Henegouwen. Tijdens een brand in zijn woonwagen, bleef zijn hand zwaar verminkt. De vrolijke gitarist leerde toch met deze handicap spelen en ontwikkelde zo een eigen gitaarstijl, het jazzy manouch of gipsy jazz werd geboren.
In Brussel organiseert men in januari een Django festival.

wikipedia:
Gipsy jazzhot club de Francejazz manoucheswing manouche en zigeunerjazz zijn eigenlijk allemaal namen voor dezelfde muziekstijl die is ontstaan in de jaren dertig van de twintigste eeuw, onder invloed van zigeunermuziek.
De schepper van deze stijl is de in België geboren Sinti-gitarist Django Reinhardt, die samen met violist Stéphane Grappellihet ensemble "Quintette du Hot Club de France" vormde. Dit ensemble had in de loop der tijd wisselende ritmesectie-leden (meestal twee ritmegitaristen en een bassist). Het repertoire bestaat uit Amerikaanse swingnummers zoals All of Me en It don't mean a thing, en uit composities van Django zelf, zoals Nuages en Minor Swing. De bezetting is zeer karakteristiek voor deze stijl van muziek: het zijn allemaal snaarinstrumenten. De rol van de ritmegitarist(en) is zowel ritmisch als harmonisch. Doordat er geen drums bijzitten geeft de ritmegitarist de pulse en slaat vier keer per maat een akkoord aan: boem tjik boem tjik. De bassist speelt meestal in twee.
Gispy jazz kan op elke soort gitaar gespeeld worden, maar veel gitaristen geven de voorkeur aan de akoestische Selmer Maccaferri of een replica van een andere fabrikant. Voor ritmebegeleiding wordt meestal het model "grande bouche" met D-vormig klankgat gebruikt, voor solowerk het model met een kleiner, ovalen klankgat, de "petite bouche". Omdat een gitaar met groot volume nodig is, wordt gipsy jazz typisch op een gitaar met stalen snaren gespeeld, die met een plectrum worden aangeslagen. Het karakteristieke, pompende geluid van de begeleidende gitarist wordt pompe manouche genoemd.
Gipsy jazz is de eerste in Europa ontstane jazzstijl. Voordien speelden Franse muzikanten in de twintiger jaren al Valse Musette met een swing accent. Ook Django Reinhardt speelde in zijn jonge jaren deze driekwart maat dansmuziek. Hij werd later de eerste vertegenwoordiger van gipsy jazz die wereldfaam oogstte. Tegenwoordig is Stochelo Rosenberg wereldwijd waarschijnlijk de bekendste speler van deze stijl. Andere prominente gitaristen van de swing-jazz zijn Bireli LagreneTchavolo Schmitt (bekend van Tony Gatlifs film 'Swing'), Dorado Schmitt en zijn zoon Samson SchmittFapy LafertinJimmy RosenbergJohn JorgensonAngelo DebarreBabik ReinhardtPatrick Saussois,Raphaël FaysRitary GaguenettiDario PinelliRobin NolanMandino ReinhardtStephane WrembelLulu WhiteYorgui LoefflerDiknu Schneeberger en Joscho Stephan. Sterke ritmegitaristen in dit genre zijn onder meer Holzmanno WintersteinPaul "Hono" Winterstein en Kevin Nolan. De laatste is een broer van Robin Nolan.
Bekende voorbeelden bij het vertolken van gipsy jazz zijn ook de violist Schuckenack Reinhardt, de muzikanten van het Rosenberg Trio en de Basily Gipsy Band van Popy Basily, die nummers uit het zigeunerrepertoire op jazzachtige wijze vertolken.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen