Biennale in Venetie

Elke vier jaar, in afwisseling met de Waalse gemeenschap, zorgt Vlaanderen voor een representatie van België op de Venetiaanse Biënnale. De Gentse artieste Berlinde De Bruyckere vult voor de vierde keer het Belgische paviljoen.

Zij krijgt weer de woow’s van de voor- en tegenstanders in de takken van de bomen, letterlijk en figuurlijk. Het enorme kunstwerk bestaat uit een gigantische boom. Op 27 mei werd het Belgische paviljoen open gesteld. Daar heerst de sacrale stilte van het alvullende beeldhouwwerk van Berlinde. Zij maakte een 17 meter hoge boom met kreupelhout. Een dun evenwicht tussen kwaliteit en kwantiteit. Rond de takken zitten doeken gedraaid. Het reflecteert de gewonde natuur uit. De Bruyckere is wereldberoemd voor haar wassen beelden. Wassen dode paarden hangend aan vleeshaken of onnatuurlijk gedraaid op de grond brachten haar in de pers. Daarna waren het menselijke lichamen. Berlinde choqueert door haar kunst en weekt zo een discussie los, een van de doelstellingen van kunst. Haar focus is de gekwetste natuur, pijn en het decadente fallussymbool. Berlinde zet je aan het denken. Zij opent je emoties, ze gaat iets verder dan normale verontwaardiging. Over de boom: “Ik vond deze boom twee jaar geleden, ontworteld en dood op de grond in een veld in Frankrijk. Ik werd onmiddellijk verliefd op hem. Hij spoorde me aan om met hem te werken, deze liefde uit te dragen. Na 150 jaar werd hij ontworteld uit zijn omgeving, uit het leven. Deze wreedheid wil ik uitdrukken.”

Venetie krijgt Belgische redding

Venetie ligt onder vuur, ttz onder water. Nog niet helemaal maar het zal niet lang meer duren. Elke keer met de Biennale van Venetie krijgen ze 's werelds beste kunstenaars en projectontwikkelaars over de vloer. Een van hen heeft zich nu toegeleg om Venetie te redden van de onderdompeling. De Belgisch-Deense architect Julien De Smedt zegt dat hij de oplossing heeft gevonden. 

Door hevige regenval en hoogtij heeft de Italiaanse sprookjesstad zo'n vijftig keer per jaar last van hoogwater. Unesco vreest dat de stad zelfs ooit permanent onder de zeespiegel zal verdwijnen. 'Mijn ontwerp moet Venetië daarvan behoeden en het authentieke van de stad vrijwaren', zegt Julien De Smedt van JDS Architects. 'Tegelijkertijd biedt het groeimogelijkheden. De afgelopen vijftig jaar is de bevolking in Venetië gehalveerd. Door de vergrijzing komt er bovendien weinig nieuw leven bij, waardoor de kans groot is dat over twintig jaar niemand nog in de stad zal wonen.'
Zijn project bestaat uit een lange waterkant in stervorm en een zeedijk die iets weg heeft van Blankenberge. De Smedt vergelijkt het liever met het strand van Copacabana (Rio de Janeiro). 'Vanuit het nieuwe gedeelte kijk je uit op de historische eilandjes. Vanuit de oude stadskern zie je dan weer een lange zandstrook met tropische vegetatie.' Op de  nieuwe zeedijk zouden dan nieuwe flatgebouwen komen, futuristisch en ingeplant in het land-, of liever, zeeschap. Zelf zou de architect het liefst van al in één van de nieuwe flatgebouwen wonen. 'Maar ik zou wel dagelijks naar het oude stadsgedeelte pendelen voor een lekkere ochtendkoffie', lacht hij. Toch is de kans dat het project er ooit komt, erg klein. Al liet de burgemeester van Venetië wel weten het idee te zullen bestuderen.
Julien De Smedt is geboren in 1975 in Brussel. Hij ging naar de kunstschool sint Lukas en La Cambre in Brussel, in Parijs bezocht hij de academie Belleville en in Los Angeles Sci-arc, in Londen ontving hij zijn architectendiploma van de Bartlett school. Hij werkte in Rotterdam, en sinds 2001 tot nu ontving hij een regenboog aan prijzen. Hij had de hand in de Stavanger concert hall, de beste concertzaal van de wereld op de biënnale van Venetië, voor zijn maritime jongeren huis ontving hij een nominatie voor de Mies van der Rohe prijs en hij won de ar+d award in Londen. Sinds 2006 werkt hij voor het architectenbureau JDS die gevestigd zijn in Kopenhagen en Rio de Janeiro. Hij werkte mee aan de nieuwe skischans in Holmenkollen Oslo, Noorwegen.

Venetie zien en sterven

Een uitdrukking die vaak verkeerd wordt begrepen. Het is dan ook: Eerst Napels zien en dan sterven: Vedi Napopi et poi Muori. Dat komt uit een oude toeristische gids van Italie: naast Napels lag er een klein gehuchtje dat het bezoeken meer dan waard was: nl. Muori (sterven).